Kupu Whakataki Ko te pakaru o te mowhiti mate tetahi o ngā momo pakaru tino utu nui i roto i te mahi mira pirepire. Kāore i rite ki te kakahu haere tonu e whakaiti haere ana i te kounga o te pirepire, ā, e whakarato ana i te whakatūpato mā te hekenga o te mahi me te piki haere o ngā paipa, he maha ngā wā ka puta ohorere te pakaru, ka puta te wā whakamutu kore i whakamaheretia, te ngaronga o te mahi whakaputa, ā, i ngā wā kino, ka pakaru ngā roera, ngā peera, me te huihuinga matua. Ka taea e te pakaru kino o te mowhiti mate te utu i te mira whāngai rahi-rahi tekau mano tāra i roto i te ngaronga o te mahi whakaputa, ngā wāhanga whakakapinga, me te mahi tiaki ohorere. He mea nui te mārama ki ngā take pūtake o te pakaru o te mowhiti mate me te whakatinana i ngā mahi ārai mō te pono o te mahi whakaputa me te whakahaere utu. 1. Ngā Kāwai e Rua o te Pakaru o te Mowhiti Mate Ka taka ngā pakaru o te mowhiti mate ki ngā kāwai whānui e rua: Ko ngā pakaru mīhini ka puta mai i te tāutanga hē, ngā wāhanga hononga kua pakaru, te ahotea mīhini nui rawa rānei. Ko ēnei pakaru ka puta mai i ngā wāhi kukū ahotea e mau ana i ngā mata, ngā huarahi matua, ngā kōhao tīwiri, ngā atanga whakapiri rānei, ā, ka horapa i ngā ara o te ahotea nui rawa atu. Ko ngā pakaru whakahaere ka puta mai i te whakamahinga hē, tae atu ki te taumaha rawa, te kino o ngā mea ke, ngā tikanga tīmatanga/whakamutu hē, te horoinga koretake rānei o te mate. He maha ngā wā ka puta mai ēnei pakaru i runga i te mata mahi, ā, ka whakaatu pea i ngā tauira āhuatanga e pā ana ki te tūranga roera. Ka taea te ārai i ngā wāhanga e rua mā roto i ngā tikanga tika me te whakahaere tiaki. 2. Ngā Take 15 me ā rātou Otinga Ko te tātari e whai ake nei kua whakaritea e te tikanga rahunga, mai i te mea tino noa ki te mea iti rawa te noa, i runga i te wheako mara i roto i ngā mahi mira whāngai. Ka honoa ia take me tōna tohu tātaritanga me te mahi whakatika. Kāwai A: Te Pakaru o ngā Wāhanga me te Taunga Mīhini 1. Te Pakaru o te Poraka Whakapiri (Ngā Ira Kanapa o te Mata Whakapiri) Take: Kua pakaru, kua hē rānei te poraka whakapiri i roto i te mowhiti whakapiri, ka hanga he tohatoha pēhanga kāore i te ōrite ki runga i te tinana o te mowhiti mate. Ko te pēhanga teitei ā-rohe i te atanga whakapiri ka tīmata i ngā kapiti. Tohu tātaritanga: Ngā ira kanapa, ngā wāhi kua orohia rānei i runga i te mata whakapiri, ngā tohu kakahu kāore i te ōrite ki runga i te mata o te wira taraiwa. Otinga: Whakakapia tonutia te mowhiti whakapiri. Kaua e ngana ki te whakakapi i ngā whakapiri kua pakaru mā te whakakī rawa [1]. 2. Te Pakaru o te Mata o te Whakauru Wira Taraiwa Take: Kua pakaru te mata whakauru o te wira taraiwa, ka puta he wetewete kitea i waenga i te mate me te huihuinga roera. Mā tēnei wetewete ka taea e te mate te neke i raro i te kawenga, ka hanga he kaha pānga ka tīmata te pakaru. Waitohu Tātaritanga: Te kitea o te pakaru i te mata o te wira taraiwa, te takaro ine i waenga i te mate me te wira taraiwa, te tauira pakaru kāore i te ōrite i te mata o roto o te mate. Otinga: Whakakapia, whakatikahia rānei te wira taraiwa i te wā tonu. Tērā atu rānei, whakapiki ake i te manawanui taunga o te mata o te huihuinga mate mowhiti i roto i ngā whakaritenga a te kaihanga [1]. 3. Te Pakaru, te Hurihanga rānei o te Mowhiti Pēhi: Ko te mowhiti pēhi e mau ana i te mate mowhiti ka pakaru, ka hurihanga rānei i te taha tuaka i roto i te wā, ka whakaiti i te kaha piri, ā, ka taea te neke o te mate i raro i te kawenga. Waitohu Tātaritanga: Te kitea o te huringa, te pakaru rānei i te mata o te mowhiti pēhi, te takaro tuaka i roto i te huihuinga mate. Otinga: Tirohia me te whakakapi i te mowhiti pēhi i te wā tonu. He wāhanga pau tēnei me whai wāhi ki te tiaki ārai kua whakaritea [1]. 4. Te Pakaru o te Kī Taraiwa Te Take: Ko te pakaru o te kī taraiwa e tuku ana i te taipana mai i te wira taraiwa ki te mate mowhiti ka hanga he āputa e taea ai te uta pānga i te wā tīmatanga me ngā huringa kawenga. Ko te pānga patu maha ka tīmata i ngā pakaru ngenge i te ara kī. Waitohu Tātaritanga: Te kitea o te pakaru i te kī taraiwa, te āputa ine i waenga i te kī me te ara kī, ngā paru whakarewa i te rohe ara kī. Otinga: Inehia i ia wā te āputa i waenga i te kī me te ara kī. Whakakapia te kī puku ina nui ake te āputa i te whakaritenga a te kaihanga [1]. 5. Te Take o te Kino o te Peera Matua: Ka taea e ngā peera matua kua pakaru te wiri o te rakau, ka puta he kaha taha hurihuri ki runga i te mowhiti mate. Ka hangaia e ēnei kaha te ahotea ngenge e aro ana ki ngā wāhi whakairi. Tohu tātaritanga: Haruru peera e rangona ana, te rere o te peera e kitea ana, te wiri e piki haere ana me te tere whakahaere, te tauira kakahu mate koretake. Otinga: Whakakapia te peera matua i te wā tika. Me whai te whakakapinga peera i te wā kua whakaritea e te kaihanga, kaua ko te wā anake e kitea ana te pakaru [1]. 6. Te Take o te Ngenge o te Puna o Belleville: Ka ngaro te ngāwari o ngā horoi puna o Belleville i roto i te huihuinga whakapiri mate i te wā roa nā te uta hurihuri. Nā te kore e ranea te kaha puna ka taea te neke o te mate me te uta pānga. Tohu tātaritanga: Kua whakaitihia te kaha whakapiri (ka taea te ine me te kī taipana i te wā huihuinga), ka kitea te nekehanga mate i te wā e whakahaerehia ana. Otinga: Tāpirihia, whakakapia rānei ngā puna o Belleville. Whakaarohia te whakapai ake ki te rauemi puna kounga teitei ake mena ka puta wawe te ngenge [1]. 7. Te Take o te Mau me te Hurihanga o te Taupoki Mate Pēhi: Ka mau te taupoki mate pēhi, ka huri i te wā roa. Ko ngā tīwiri wetekina, kua tangohia rānei i ngā pūwāhi whakapiringa taupoki ka hanga he kukū taumahatanga ki ngā kōhao tīwiri i te mata o te mowhiti mate. Waitohu tātaritanga: Ngā pakaru e ahu mai ana i ngā kōhao tīwiri i te mata o te pito, ngā tīwiri taupoki wetekina, ngaro rānei, te āhua rerekē o te taupoki e kitea ana. Otinga: Whakakapia te taupoki mate pēhi. Tirohia ngā kōhao tīwiri i ia whakawhiti mate, ā, whakakapia ngā whakapiri e whakaatu ana i te kino o te miro [1]. Kāwai B: Ngā Tukanga Whakahaere me ngā Tautuhinga 8. Te Āputa Roera-ki-Mate Kāore i te Tika Take: Ina he iti rawa te āputa i waenga i te roera pēhi me te mate mowhiti (iti iho i te 0.1 mm), ka puta he pānga pakari i waenga i te roera me te mata o te mate. Ka puta he taumahatanga ā-rohe nui i tēnei pānga whakarewa-ki-te-whakarewa, ā, ka taea te tīmata i ngā pakaru mata e horapa ana ki roto. Waitohu tātaritanga: Ngā ara kua tohua, kua orohia rānei i runga i te mata o roto o te mate e rite ana ki ngā tūranga roera, te tere o te kakahu o te roera me te mate, te pakaru i ngā ara roera. Otinga: Kia mau tonu te āputa o te 0.1–0.3 mm. Whakamahia he roera pēhi hou me te mate hou kia rite ai te āputa. Tirohia te āputa i ngā wāhi maha huri noa i te porowhita i muri i te tāutanga [1], [2]. 9. Te Tāutanga Roera Hē (Te Hē o te Tuaka) Take: Kāore i te tika te tāutanga o te roera pēhi, ka puta he hē o te tuaka i waenga i te roera me te wāhi mahi mate mowhiti. Ka puta he pēhanga kāore i te ōrite i te whānui o te mate, me te taha kotahi e pāngia ana e te kawenga nui ake. Waitohu tātaritanga: He whitiki kakahu kāore i te ōrite i runga i te mata mate (whānui ake i te taha kotahi), ka puta mai ngā kapiti i te taha o te mata mahi. Otinga: Tāutahia te huihuinga roera pēhi kia tika i muri i ngā tikanga tātaritanga a te kaihanga. Tirohia te ōrite o te roera ki te mata mate i muri i te tāutanga [1]. 10. Te Tango Rino Kāore i te Whai Hua Take: Ka heke te mahi a te wehewehe aukume, te taputapu tango rino rānei i mua o te mira pirepire. Ka uru ngā mea whakarewa (ngā pūtu, ngā nati, ngā kongakonga waea, ngā para kakahu mai i ngā taputapu tukatuka o mua) ki te rūma pirepire ka hanga he kōhao ki runga i te mata mahi ka waiho hei pūwāhi kukū ahotea mō te tīmatanga o te kapiti. Waitohu tātaritanga: Ngā kōhao kitea, ngā tohu pānga rānei ki runga i te mata mahi mate, ngā kapiti e whiti ana mai i ngā pūwāhi pānga. Otinga: Tirohia me te horoi i ngā taputapu tango rino i ia wā. Whakamātauria te kaha o te aukume i ia wā. Tāutahia ngā wāhanga maha o te tiaki aukume (aukume tuatahi i te tomokanga, aukume tuarua i mua i te mira pere) [1]. 11. Te Parenga Pine Haumaru Kāore i te Tika, te Parenga Taumaha rānei Take: Mā te whakamahi i tētahi pine haumaru kāore i te tika, i tētahi nohoanga pine haumaru rānei he nui rawa te whakatauranga kutikuti ka taea te eke ki te taumaha nui ki te mowhiti mate i mua i te whakahohenga o te taputapu haumaru. Waitohu tātaritanga: Te pakaru me te kore whakatūpato i mua, kei te mau tonu te pine haumaru i muri i te rahunga o te mate, he tohu o te taumaha nui (ngā rangitaki piki o te iahiko motuka). Otinga: Whakamahia ngā pine haumaru i whakaratohia e te kaihanga mira pere me te whakatauranga kutikuti tika mō te mate me te tono. Kaua rawa e whakakapi ki ngā pine teitei ake te whakatauranga hei "whakaoti" i ngā rahunga pine kutikuti maha ko te kutikuti pinepine he tohu i tētahi raruraru tukanga me rangahau [1]. 12. Te Mate Kāore i Horoia i te Wā Noho (Te Ārai Rauemi Kua Whakakeketia) Take: Ina mutu te hanga o te mira pere me te rauemi whāngai kei roto tonu i ngā kōhao mate, ka maroke te wera toenga ka whakapakeke i te rauemi. I te tīmatanga anō, ka ātete ēnei mono kua whakapakeketia ki te whakaputanga me te kaha nui atu i te mash hou, ka hanga he pēhanga ā-rohe nui rawa ka taea te pakaru i te mate. Waitohu tātaritanga: Te pakaru i muri i te tīmatanga anō i muri i te whakamutu mahi, he tohu kei roto i ngā kōhao mate kua whakapakeketia i te taha o te kapiti. Otinga: I mua i te kati, horoia te mate ki tētahi rauemi hinu kore-waikura (pēnei i te paraoa hinu, i te matū horoi mate motuhake rānei) e whakakī ana i ngā kōhao, e ārai ana i te whakapakeketanga. Me mahi tēnei tikanga mō tētahi kati neke atu i te 30 meneti [1], [2]. 13. Te Whakamahinga o ngā Utauta Rino Mārō mō te Tāutanga/Tango Mate Take: Mā te patu tika i te mate mowhiti ki ngā taputapu rino mārō (hama rino, te nekeneke maitai) i te wā tāutanga, tango rānei, ka puta he pakaru iti me ngā kukū ahotea ka horapa ki ngā kapiti katoa i te wā mahi e whai ake nei. Waitohu tātaritanga: Ngā tohu pānga ki te tinana mate, ki te mata pito rānei, ngā kapiti e ahu mai ana i ngā pūwāhi pānga e kitea ana, e tata ana rānei. Otinga: Whakamahia ngā hama rakau, ngā hama mata ngohengohe rānei mō te tāutanga mate. Mena he nui rawa te kaha e hiahiatia ana, tirotirohia te take (he hē te tūnga, ngā kohao i runga i ngā mata e hono ana, ngā rahinga mate hē) kaua e whakamahi i te kaha nui ake [1], [2]. 14. Te Whāngai Nui, te Whāngai Kāore rānei i Whakatikatikahia i Muri i te Huringa Mate Take: Ina huri ki tētahi mate iti ake te diameter, ki tētahi mate rerekē rānei te whirihoranga kōhao, ko te whāngai Me whakarerekē kia rite ki te kaha o te mate hou. Ko te nui o te whāngai ka puta te kohikohinga o ngā rauemi i waenga i ngā roera, ka piki ake te kawenga ki tua atu i te rohe hanganga o te mate. Waitohu tātaritanga: Te pakaru i muri tata i te whakawhiti mate, te tohu o te taumaha rawa o te mate (te iahiko motuka i te teitei kua whakatauria, i runga ake rānei), te hononga rauemi, te kohikohinga rānei i waenga i ngā roera. Otinga: Whakatikatikahia te tere o te motuka whāngai i muri i te whakawhiti mate. Whakamahia he puku auau rerekē (VFD) he kaiwhakahaere hikohiko rānei hei whakataurite i te tere whāngai ki te kaha o te mate. Tīmata i te tere whāngai kua whakaitihia, ka piki haere mārire i te wā e aroturuki ana i te iahiko motuka [1]. 15. Kāore he Waro Whāngai me ngā Rauemi Muka-Tiketike Take: I te tukatuka i ngā rauemi muka-tiketike me te kore he waro whāngai kua tāuta tika, ka kohikohi te rauemi i te whānui o te mate, ka hanga he tohatoha pēhanga kāore i te ōrite me te taumaha ā-rohe. Waitohu tātaritanga: Ngā pakaru i tetahi taha o te mata mahi mate, ka kitea te tohatoha rauemi kāore i te ōrite i te wā e whakahaerehia ana. Otinga: Tāutahia he waro whāngai hou, ā, manatokohia te tohatoha rauemi ōrite puta noa i te whānui katoa o te mate. Mō ngā mira e tukatuka ana i ngā whakatakotoranga rerekē, whakaarohia ngā hoahoa waro whakarerekē [1]. 3. Maramataka Tiaki Ārai | Wā | Tirotiro/Mahi | |—|—| | Ia rā | Tirohia te tango rino taputapu, tirohia te mata o te mate mō ngā tohu pānga, manatokohia te āputa roera | | Ia wiki | Inehia te āputa o te kī taraiwa, tirohia te āhua o te mowhiti pēhi, tirohia te taipana puna o Belleville | | Ia marama | Manatokohia te āhua o te peera o te pou matua (tātari wiri mēnā e wātea ana), tirohia te taupoki mate pēhi me ngā hononga | | Ia whakawhiti mate | Tirohia ngā poraka whakapiri, te mata o te wira taraiwa, whakamahia ngā roera hou me te mate hou | | Ia whakaweto >30 meneti | Horoia te mate ki te rauemi hinuhinu | 4. Tūtohi Rerenga Tātaritanga Take Pūtake Ina pakaru te mate mowhiti, whai i tēnei raupapa tātaritanga: 1. Tirohia te wāhi pakaru: ngā pakaru i ngā mata whakairi Kāwai A (te kakahu o ngā wāhanga); ngā pakaru i te mata mahi Kāwai B (te mahi) 2. Tirohia ngā tuhinga tiaki: i whakawhitia tata nei te mate? I whakatikatikaina te whāngai? I tāutahia ngā roera hou? 3. Tirohia ngā wāhanga hono: inehia te āputa o te kī taraiwa, te āhua o te mowhiti pēhi, te kakahu o te poraka whakapiri 4. Arotakehia ngā rangitaki mahi: tirohia te iahiko motuka i te wā o te rahunga (te uta nui?), te tere whakaputa (te whāngai nui?), ngā huringa whakatakotoranga tata nei (te pikinga o te ihirangi muka?) 5. Tuhia te rahunga: whakaahuahia te wāhi pakaru me te tauira, puritia te mate rahunga mō tātaritanga whakarewa mēnā kāore i te mārama te aratau rahunga 5. Tauira Take: Te Pakaru o te Mate i muri i te Huringa Hanga I roto i ngā marama e toru i muri i te whakahounga i tētahi mira whāngai manu, i pāngia e ngā pakaru porowhita e rua ngā pakaru porowhita i roto i tētahi mira whāngai manu. I kitea i roto i te rangahau: – Kua piki ake te ihirangi muka mai i te 5% ki te 9%, engari kāore anō kia whakahoutia te waru whāngai – I whakatauria te porowhita mō te hanganga taketake o te muka iti – Kāore i te ōrite te kohikohinga o ngā rauemi, ka nui ake te pēhanga i te taha kotahi o te porowhita Ngā mahi whakatikatika: I tāutahia he waru whāngai kua whakahoutia, i whakarerekētia te ōwehenga kōpeketanga kia rite ki te hanganga muka teitei, ā, i whakatinanahia te whakamōhiotanga huringa hanga ki te rōpū tiaki i mua i te whakaurunga o ngā kai hou ki te whakaputa. Kāore he pakaru anō i puta i roto i ngā marama 12 e whai ake nei. Whakamutunga Ka taea te ārai i ngā take 15 katoa o te pakaru porowhita. Ko te miro noa e hono ana i a rātou ko te tiaki tika me te piri ki ngā tikanga whakahaere a te kaihanga. Ko ngā mira whāngai e whakatinana ana i te kaupapa tiaki ārai kua whakahuatia i runga ake nei, e pupuri ana i te āputa porowhita-ki-te-porowhita tika, e whakamahi ana i ngā taputapu tika mō te tāutanga porowhita, e horoi ana i ngā porowhita i mua i te kati, ā, e taurite ana i ngā porowhita ki ngā hanganga ka taea te tumanako ka whakakorea te nuinga o ngā aituā pakaru porowhita. Ina puta te pakaru, ko te pūtake pūnaha Mā te tātaritanga ka ārai i te hokinga mai o te mate. Ko tēnei tuhinga he wāhanga o te raupapa rauemi hangarau o te Ring Dies.
Wā tuku: Pipiri-20-2026










